|
|
| آسيای مرکزی/ |
سیاست دوگانه اسلام کریموف
/29.11.2009
نویسنده : الکسی ماتوییف
منبع: هفته نامه "ВПК "
نظر نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع سایت "افغانستان.رو" باشد.
وزرای خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپایی در جلسه مشورتی در لکسمبورگ در اواخر ماه اکتوبر به اتفاق اراء قیودات بر صدور انواع عنعنوی تسلیحات به ازبکستان را لغو نمودند. بسیاری سازمان های حقوق بشر از این کار ابراز تعجیب کردند. بطور مثال گروپ بین المللی در باره جلوگیری از بحرانات ( International Crisis Group ) ، سازمان غیر دولتی با مقر در بروکسل نارضایتی خود را ازین فیصله ابراز داشته است.
در سازمان تذکر بعمل امده ، که قیودات از طرف اتحادیه اروپایی بر ضد رژیم ازبکستان در سال 2005 بعد از ان وضع گردید ، که اردوی انکشور تلاش شورش را به بی رحمی سرکوب نمود و همزمان صدها نفر ملکی در شهر اندیجان ، بزرگترین شهر در دره فرغانه ازبین برده شدند. در ان وقت فقط مسکو از عمل شدید اسلام کریموف حمایت نمود ، در حالیکه امریکا و کشورهای اروپایی " قتل و کشتار" اندیجان را محکوم نمودند.
از ان زمان تا حال بیش از چهار سال سپری گردیده ، که طی ان از ازبکستان تمام نیروهای امریکایی و پایگاه هوایی در خان اباد خارج ساخته شدند. کریموف عضویت خود را در سازمان قرار داد امنیت دسته جمعی احیاء نمود و با شرکت روسیه یک سلسله تمرینات ضد تروریستی انجام داد. ولی بعداً مناسبات روسیه و ازبکستان به سردی گرائید و حالا ، با وجود تماس های فعال اقتصادی ، مناسبات مسکو و تاشکند در عرصه های نظامی و نظامی – سیاسی تقریباً منجمد باقی مانده است. کریموف بصورت قطع از شرکت در کار ایجاد نیروهای عکس العمل سریع ، که به ابتکار مسکو تحت سرپرستی سازمان قرار داد امنیت دسته جمعی ساخته میشوند امتناع ورزید و نیروهای ازبکستان در تمرینات نیروهای جمعی عکس العمل سریع ، که در ماه اکتوبر در قزاقستان صورت گرفت شرکت نکردند.
در عین حال اوضاع داخلی سیاسی در ازبکستان نهایت متشنج باقی مانده است. در دره فرغانه ، در تاشکند ، و همچنان در شهر های دیگر حملات افراطیون رخ داده و رژیم کریموف با انها با بی رحمی تمام برخورد میکند. همزمان صدها نفر ، مخالف رژیم کریموف ، به زندان ها انداخته میشوند. در زندان ها از شکنجه ها و برخورد غیر انسانی نسبت به زندانیان کار گرفته میشود ، و در عرصه زراعت در مزارع به شیوه های قرون اوسطایی از کار دهاقین جهت جمع اوری حاصلات ، منجمله پخته الوده به مواد سمی استفاده میشود.
جامعه کارشناسان اشاره میکند ، که بعد از لغو تحریمات بر صدور سلاح از طرف اتحادیه اروپایی هیچگونه حادثه مهم در عرصه نظامی – تخنیکی برای تاشکند رخ نخواهد داد. اردوی ازبکستان عمده تاً با سلاح های ساخت شوری و روسیه تجهیز گردیده است. ولی سازمان " گروپ بین المللی بحران " عقیده دارد ، که لغو قیودات بر ضد ازبکستان تحت فشار المان صورت گرفته : گویا این کشور منافع خودی نظامی درین کشور دارد ، تا حفظ پایگاه خود در ترمز در سرحد با افغانستان را تضمین کند. باید تذکر داد ، که در سال 2005 ، کریموف باوجود مطالبه خروج پایگاه پنتاگون از ولایت قاشقا دره ، در باره غرض نگرفتن پایگاه جرمنی در ترمز فیصله نمود. اینکه المانها در بدل این کار به رژیم ازبکستان چه میدهد ، در پشت پرده باقی مانده است. ولی درینجا همکاری فعال نظامی – تخنیکی و تامین اردوی ازبکستان با سلاح خوب المانی از قبیل وسایل مخابراتی ، سلاح های خودکار ، ماشیندارها ، وسایط ذرهی و تانک ها کاملاً ممکن به نظر میرسد.
همچنان پروژه های مشترک ازبکستان – المان در شمال افغانستان ، جای که اقوام ازبک زنده گی میکنند ، و نیروهای بوندیسویر مستقر اند ، محتمل به نظر میرسند. برعلاوه پایگاه نظامی المان در ترمز ، که از طریق ان اکمالات نیروهای المانی در ولایت قندوز افغانستان صورت میگیرد ، در سال روان بعد از ان اهمیت خاص ستراتیژیک کسب نمود ، که طالبان بر نیروهای المانی در منطقه حملات اغاز نمود و راه دیگر اکمالاتی را از طریق خاک تاجکستان قطع نمودند. عملاً به مساعدت المان فدرال میتواند توسعه غیر علنی خاک ازبکستان به حساب اتصال خاک افغانستان صورت گیرد. تشکیل خودمختاری ازبکان در شمال افغانستان ، که از طرف تاشکند کنترول خواهد شد یک نوع ناحیه حایل ایجاد میکند و از نفوذ بی ثباتی و مواد مخدره به خاک کشورهای اسیای مرکزی عضو جامعه دول مستقل جلوگیری خواهد کرد.
روسیه تا به حال برخورد رسمی خود را نسبت به چنین طرح ها ابراز نکرده است. در عین حال نگرانی ستر درستیز نیروهای مسلح فدراسیون روسیه از اوضاع نظامی – سیاسی در عده کشورهای اسیای مرکزی قبلاً ظهار گردیده بود. زیرا تصادفی نبود ، که مسکو به حمایت کشورهای دیگر عضو سازمان قرار داد امنیت دسته جمعی ، به استثنای ازبکستان، قصد خود را در باره استقرار نیروهای اضافی در قرغزستان ( در شهر اوش ، دره فرغانه و ولایت باتکینت ) اظهار داشته است. عدم قبولی این طرح از طرف تاشکند را میتوان چنین توضیح نمود ، که به عقیده کریموف ، تاسیسات نو روسیه در اسیای مرکزی تهدید رابرای پلان های او در باره " اشغال مناطق شمال افغانستان به کمک ناتو " بوجود خواهد اورد.
در عین حال ایالات متحده امریکا و کشورهای دیگر ناتو تاشکند را بازهم به مثابه بازیگر مهم انرژیتیک در منطقه بررسی میکنند. فقط به کمک تاشکند ، که در ولایات شمالی افغانستان نفوذ قابل ملاحظه دارد ، میتواند کار ساختمان خط لوله انتقال گاز از طریق این کشور به پاکستان و بعداً تا بحیره عرب اغاز گردد. بازی های بیش از حد نظامی – سیاسی رویاکارانه کریموف با کشور های ناتو به نفع مسکو نمی باشد. تاشکند تحت شعار مبارزه با تروریزم اسلامی ، اعاده نظم در افغانستان و حفظ ثبات در انجا پلان های دور و دراز نظامی و جیوپولیتیکی خود را در انکشور تحقق می بخشد.
در ماه اگست سال روان جنرال ازبک عبدالرشید دوستم ، که از مدتها بدینسو با اسلام کریموف روابط مثمر مستقیم دارد از ترکیه از طریق تاشکند به افغانستان برگشت. ظاهراً چنان به نظر میرسد ، که سیاست ازبکستان در شمال افغانستان از طریق دوستم تحقق خواهد یافت. سیاست ، که بسیار زیاد به نفع ایالات متحده امریکا و ناتو می باشد ، ولی به هیچ وجه به منفقعت روسیه و کشورهای دیگر در منطقه اسیای مرکزی نیست. درچنین صورت اهداف نظامی – سیاسی نفوذ مسکو در منطقه میتوانند از طریق ایران و تاجکستان ، و همچنان قسماً از طریق قرغزستان و ترکمنستان ، با استفاده فعال از اختلافات تاشکند با همسایگان ان تحقق خواهد یافت.
منبع: هفته نامه "وی-پی-کا" ، شماره 46 از تاریخ 25 نوامبر.
|
|
(0)نطرشما در اين مورد
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
مطالب تان را برای نشر میتوانید به آدرس زیر بفرستید
|
|
|
|
|
