English |  فارسی |  Русский  
صفحه اول
واکنش‎ها به برکناری عطا محمد نور: شمال دچار بحران فراگیر می‎شود
وزیر دفاع امریکا: به همکاری روسیه در افغانستان امیدواریم
نماینده روسیه در سازمان شانگهای: "گروه تماس درباره افغانستان" به یک ابزار کمکی تبدیل می شود
کرملین و احیای اجماع منطقه‌ای در مبارزه با هراس‌افگنی
برخی چهره‎های سیاسی: حکومت هرگز انتخابات را برگزار نخواهد کرد
پوتین: ما برای همکاری با آمریکا برای حل مشکلات افغانستان آماده ایم
حکومت وحدت ملی: به احزاب مجال توسعه نداده‌ایم
یورش به «افغان- ترک» خوش‌خدمتی غنی به ترکیه است
مسکو: اتهامات پشتیبانی روسیه از طالبان کاملا بی اساس است
تردید وزیر خارجه روسیه در موفقیت استراتژی جدید آمریکا برای افغانستان
مجلس از بحران اجتماعی در شمال افغانستان هشدار داد
قراردادهای لین انتقال برق کاسا ۱۰۰۰ و سب استیشن ۵۰۰ کیلوولت ارغندی به امضا رسید
حملۀ تند عبدالله به حکمتیار: تفرقه‌افگنی زهر است
حضور داعشی‌های فرانسوی و الجزایری در شمال افغانستان
اعضای شورای ملی افغانستان: کابل در روابط‌اش با واشنگتن تجدیدنظر کند
چشم‌دوختن بنیان‌گذار بلک‌واتر به معادن افغاستان
پایان «۱۰۰سال جدایی» کابل- تاشکند
رییس‌‎جمهور غنی: آمادۀ افتتاح پروژۀ تاپی هستیم
سنگ تهداب نخستین مرکز تشخیص و تداوی امراض سرطانی در کابل گذاشته شد
تعیین پول صرفیۀ با حدس و گمان
وزیر خارجۀ روسیه: پریشان راهبرد تازۀ امریکا هستیم
راه طولانی عضویت افغانستان در شانگهای
رئیس دومای روسیه: ناتو باید تلاش بیشتری برای مقابله با قاچاق مواد مخدر افغانستان کند
تاجیکستان خواستار بررسی فوری افغانستان درباره تیراندازی در نقاط مرزی شد
لاوروف: مبارزه با مواد مخدر افغانستان نیاز به یک همکاری جدید در سطح بین الملل دارد
سفر «تاریخی» غنی به ازبکستان
دیمتری مدودوف به عبدالله عبدالله:در تعهد ما به افغانستان شک نداشته باشید
کارشناس روس: حتی مادر بمب ها در افغانستان هم نتوانست نقش آمریکا در آسیای میانه را برجسته کند
حامد کرزی: روسیه یک عنصر بسیار مهم برای ثبات، امنیت و ترقی افغانستان است
رییس اجرایی افغانستان: داعش یگانه خطر برای کشورهای منطقه نیست
  از منابع روسي/
دو رییس جمهوری افغانستان
/30.9.2006

نویسنده : دمیتری ویرختوروف
برگردان : ع. ق. فضلی

زلمي خليلزادسوال در مورد این که، بعد از سال ۲۰۰۱ افغانستان چند رییس جمهوری داشت، بسیاری ها را گیج میکند. در نظر اول، یک رییس جمهور- حامد کرزی. در ابتداء وی ریاست اداره موقت را بعهده داشت، بعد حکومت انتقالی، بعد هم بعنوان رییس جمهوری افغانستان انتخاب شد. بنظر میرسد، که در اینجا نباید سوالِ مطرح باشد.

ولی در زمامداری این حاکم دو مرحله وجود دارد. از پایان سال ۲۰۰۱ تا جون سال ۲۰۰۵ در کشور اوضاع نسبتاً آرام بود ، و جنگ طولانی داخلی در آن به پایان رسیده بود . ولی از جون سال ۲۰۰۵ و تا امروز وضع بشدت تغییر کرده است، در جنوب افغانستان جنگ ها شدید تر شده است و در مجموع وضع بی ثبات شده است.

تعبیر همیشه گی در مورد این، که روی هم رفته « طالبان » مقصر هستند، در صورت چنین بررسی کارما به جایی نمیرسد. هیچ چیزی مانع فعال شدن « طالبان » قبل از سال ۲۰۰۲ ، ۲۰۰۳ ، ۲۰۰۴ نه میشد، بخصوص، در آنزمان که دولت افغانستان بعلت نداشتن اردو و پولیس نمیتوانست از خود دفاع کند. اما حالا که دولت افغانستان هم اردوی ملی و هم پولیس کاملاً دارای قابلیت رزمی دارد، ولی تشنج جنگ ها در ولایات جنوب-شرقی کشور تازه افزایش می یابد. باین دلیل میشود مسئله را چنین مطرح کنیم، که ادارهء افغانستان از لحاظ ظاهری با واقعیت مطابقت ندارد، حتی در سال های ۲۰۰۱ - ۲۰۰۶ کشور دو حکمران داشت، که تفاوت میان اداره ی امورِ آنها را هم اکنون ما مشاهده میکنیم.

در سال ۲۰۰۱ ، زمانیکه نامزدِ مقام اداره موقت انتخاب میشد، حامد کرزی بصفت مهرهء تعادلِ منافع و تامین کننده ی موازنه اردوی نیرومند اتحاد شمال ، که در آن زمان هنوز از هم نه پاشیده بود، و سرانِ پشتون انتخاب شد. در چنین طرحی جایی برای نقشِ مستقلانه ی حامد کرزی وجود نداشت، و او بطور کُلی برای مسئله ظاهری این طرح ضعیفِ سیاسی دعوت شده بود.

در حقیقت، حامد کرزی تا امروز هم بعنوان مهرهء تعادل باقی ماند، وی صرف اکنون سعی دارد تعادلِ منافع آمریکایی ها را در کشور و منافع دولتمردانِ افغانی را ، که صرف نظر از اختلاف های اساسی، در این اواخر گام های جدی را بسوی یکپارچگی برداشته اند، حفظ کند. در این طرح نیز وی جای برای گام های مستقلانه ندارد. احتمالاً، این مسئله عبارت از دلیلِ ناتوانی دولتِ افغانستان در آرام کردنِ وضع در ولایات جنوب- شرقی و قطع کردنِ عملیات های جنگی میباشد.

لازم به تذکر است، که وخامتِ شدیدِ اوضاع در افغانستان ارتباط با انتقالِ زلمی خلیل زاد سفیر ایالات متحده آمریکا در افغانستان و نمایندهء خاص رییس جمهوری ایالات متحده آمریکا دارد، که در ماه های می- جون سال ۲۰۰۵ صورت گرفت. درست در آن زمان نخستین آشوبِ بزرگ در کابل بر ضد پاکستانی ها برپا شد، که سپس در برج می سال ۲۰۰۶ بر ضد آمریکایی ها تکرار شد. همانا در تابستانِ سال ۲۰۰۵ برخورد های ضعیف در ولایات جنوب- شرقی تبدیل به نبرد ها و جنگ های طولانی با اشتراک هزاران سرباز ناتو و جنگجویان شد.

خلیل زاد در فعالیت خود برای افغانستان از دو صفت منحصر به خود برخوردار بود. نخست، وی بر آمریکایی ها اثر داشت. به حیثِ نمایندهء رسمی و کسیکه در جریان تمام باریکی های سیاست امریکا بود، وی توانست اقداماتِ نماینده گانِ آمریکایی، از غیر نظامی ها تا فرماندهی قطعات نظامی را تحت کنترول خود داشته باشد، و سر فرصت آنها را در مسیر اصلی هدایت کند. با شرکت وی جایگزینی محافظین کرزی بوسیله ی سربازان دریایی آمریکایی صورت گرفت، و سپس هم از آنها صرف نظر کرد. خلیل زاد عملیات دشواری را برای جلب سربازان آمریکایی به محافظت از رییس دولت انجام داد. این یک سهم جدی در امنیت کشور و حکومت بود.

ثانیاً، خلیل زاد در مذاکرات با سران و دولتمردان از مهارت خاصِِِ برخوردار بود. وی داخل کشور سفر میکرد و چنین گره های پیچیده ی مناسبات را میگشود، که در صورتِ عکس آن میتوانست منبع مناقشات طولانی شود. وی موفق به تنظیم مناسبات میان فرمانده محلی عطا محمد و جنرال عبدالرشید دوستم شد، که نزدیک بود جنگ را در شمال افغانستان آغاذ کنند.

خلیل زاد حتی چنین گره پیچیده ی مناسبات را گشود، که بعد از کشته شدن میرویس صدیق وزیر هوانوردی و توریزم پسر اسماعیل خان در هرات پیچیده شده بود و میان دسته های اسماعیل خان و قوت های حکومتی سبب جنگ ها شده بود. مگر با مساعی زلمی خلیل زاد دومین شورش هرات به سرآغازِ جنگ داخلی طبق نمونه ی اولین شورش هرات در سال ۱۹۷۹ تبدیل نشد، هرچند همه شانس ها بخاطر انکشافِ چنین وضع موجود بود. علاوه بر آن، وی موفق شد اسماعیل خان را بخاطر قبول کردن پُست وزارت در کابل راضی بسازد.

مبالغه نخواهد بود اگر بگوییم، که صلح نسبی و ثبات در افغانستان در سال های ۲۰۰۲ - ۲۰۰۵ تا حدودِ زیادی متکی به مساعی سیاسی زلمی خلیل زاد بود، که وظایف رییس جمهوری کشور را به عوض کرزی اجرا میکرد. وی عملاً رییس جمهوری افغانستان بود.

در پایان سال ۲۰۰۴ و در آغاز سال ۲۰۰۵ احساس میشد، که خلیل زاد به اندازه ی قدرت را در اختیار خود میگیرد، که عملاً تبدیل به حکمران کشور میشود. انتظار میرفت، که وی از مأموریت خویش بعنوان نماینده ی دیپلوماتیک ایالات متحده آمریکا منصرف خواهد شد، و موقف ظاهری خود را در مطابقت با واقعیت تبدیل میکند. اما اداره ی ایالات متحده آمریکا تصمیم در باره ی انتقال خلیل زاد به صفت سفیر در عراق را اتخاذ کرد، و بعد از آن وی از صحنه ی سیاسی جهان کنار رفت.

اکنون، با گذشت زمان، روشن است، که آمریکایی ها زمانیکه خلیل زاد را از افغانستان انتقال دادند اشتباه بزرگِ را انجام دادند. ممکن است، که این تصمیم جهت جلوگیری از مناقشه میان خلیل زاد و کرزی و دو دسته گی حتمی « افغان های آمریکایی » طرفداران کرزی و طرفداران خلیل زاد، اتخاذ شده باشد. اصولاً، آمریکایی ها بیشتر شر را انتخاب کردند.

دو دسته گی سرانِِ طرفدار آمریکا- طبعاً، یک حادثه ی تأسف آور میباشد، ولی کاملاً قابل درک و حتی تا یک حدودی در شرایط افغانستان ناگزیر میباشد. رویا رویی در مجموع عبارت از یک پدیده ی نسبتاً همیشه گی میان نخبگانِ سیاسی افغان میباشد. ولی واریانتِ متناوب ( الترناتیف ) هنوز بدتر از آب درآمد. وضع وخیم ترشد و بطور تهدید آمیز تکان خورده و اکنون تمام سیاست آمریکا را در کشور و منطقه تهدید به شکست میکند. اگر این اتفاق رخ دهد، در آنصورت کوشش های وزارت امور خارجه ی آمریکا از سال ۲۰۰۱ به این سو به باد فنا میرود.
Afghanistan.ru
(11)نطرشما در اين مورد
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
صفحه اول
اخبار
روسيه و افغانستان
افغانها مقيم روسيه
معرفی چهره ها
آسيای مرکزی
از منابع روسي
مصاحبه
عکس ها
Google

RSS

matlab@farsi.ru








© 2003-2007 نشريهء آزاد افغانی
كليه حقوق اين سايت متعلق به «افغانستان.رو» ميباشد
نظرات نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع اداره سايت باشد
استفاده از مطالب سايت با ذکر ماخذ آزاد است.
--2.1--