English |  فارسی |  Русский  
صفحه اول
شورای علمای اهل تشیع به خط آخر زد!
نمایندگان مجلس: داعش نام مستعار برخی حلقات سیاسی است
نشست اضطراری در پی بروز علایم شکست انتخابات در افغانستان
معاون مجلس سنای افغانستان: نقش شانگهای در ختم جنگ در افغانستان برجسته است
عضو مجلس: حضور 1 درصدی هزاره‌ها در ادارات دولتی مصداق کامل تبعیض و بی‌عدالتی است
سردی روابط کابل- دوشنبه و افزایش تهدیدات داعش در شمال افغانستان
پروسۀ انتخابات زیر سایۀ نا امنی و بحران اعتماد کلید خورد
داعش؛ از بزرگ‌نمایی تا نادیده‌انگاری
نخست‎وزیر ترکیه حامل چه پیامی بود؟
عضو شورای رهبری جمعیت اسلامی افغانستان: با هیچ کشور منطقه رابطۀ نیک نداریم!
سران افغانستان به نخست‎وزیر پاکستان: ادامۀ وضعیت به سود دو طرف نیست
انتخابات ریاست جمهوری کلید خورد: تشکیل ائتلاف بزرگ سیاسی، انصراف غنی و نامزدی کرزی
شاه‎کلید نشست امنیتی مسکو: افغانستان، پایگاه تازۀ داعش
خفه‎شدن صدای جریان مخالف طالبان
گفت‌وگو به جای تخاصم
فهرست جریان‌های مخالف غنی قطورتر شد
وابستۀ فرهنگی افغانستان در روسیه:رابطۀ افغانستان و روسیه صدساله می‌شود
رییس پیشین امنیت ملی افغانستان:در احصاییه هوایی «گاوها» را رأی‌دهنده حساب کرده‌اند!
نشست تاشکند: طالبان به مذاکرات صلح روی آورند
آیا آسیای مرکزی ابتکار صلح افغانستان را به دست می‌گیرد؟
تلاش‌ها برای کشانیدن پای روسیه به جنگ افغانستان
روسیه با رد اتهام فرمانده امریکایی: نگران پررنگ‌شدن حضور داعش در شمال هستیم
خشم رهبران جمعیت اسلامی به سازش عطا محمد نور با ریاست جمهوری
گلی که «گلبدین» کاشت!
نگرانی‌ها از واگذاری معادن افغانستان به شرکت‎‏هایی امریکایی
کلید صلح افغانستان در دست پاکستان است؟!
پژوهشگران: نفوس شماری «هوایی» به هدف اکثریت‌سازی قومی صورت می‎گیرد
دست آورد 6000 روز جنگ!
از عقب‌نشینی تا خوش‎بینی کاذب امریکا دربارۀ افغانستان
جریان‌های سیاسی در کابل: حکومت در پی تمدید مأموریت‌اش است
  صفحه اول/
ناکامی برنامۀ ختم کار «جزایر قدرت» در افغانستان
/5.1.2018
ناکامی برنامۀ ختم کار «جزایر قدرت» در افغانستان
نویسنده: آنیتا احمدی
تلاش رییس‌جمهوری افغانستان برای تثبیت اقتدار حکومت مرکزی و از میان برداشتن «جزایر قدرت» درد سر بزرگی را برای او ایجاد کرده است.

محمد اشرف‌غنی در همدستی با رییس اجرایی حکومت، در اقدامی چالش‌برانگیز، عطا محمد نور، والی قدرت‏‎مند و پرآوازۀ بلخ را برکنار کرد.

عطا محمد نور که یک دهه و اندی به عنوان والی بلخ کار کرده است و از شهرت قابل توجهی نیز در میان اعضای جمعیت اسلامی و تاجیک‌تباران افغانستان برخوردار می‎باشد، در برابر این تصمیم حکومت مرکزی ایستاد و گفت که به شمول رییس‌جمهوری، هیچ قدرتی توان برکناری او را ندارند.

والی بلخ به یمن حمایت گستردۀ مردمی از سراسر افغانستان و پشتیبانی یک‌دندۀ اعضای جمعیت اسلامی و برخی جریان‎های سیاسی و چهره‎های پر نفوذ دیگر، در 20 روز پسین عملاً کابل را به چالش و درد سر کم‌سابقه روبرو ساخته است.

عطا محمد نور فاش کرد که فرمان برکناری جنرال رازق فرمانده جوان و شهرۀ کندهار نیز روی میز رییس‎جمهوری قرار دارد. جنرال رازق به دلیل مقاومت در برابر طالبان و اظهارات پاکستان‎ستیزانه‎اش در میان شهروندان افغانستان - به ویژه باشنده‌گان جنوب و شرق - از محبوبیت بالایی برخوردار می‎باشد. به دنبال اظهارات والی بلخ، جنرال رازق نیز در نشستی ضمن اعلام حمایت همه‌جانبه از عطا محمد نور‎ گفت که حکومت کنونی جایگاه قانونی ندارد و به همین دلیل، رییس‎جمهور و هیچ مقام دیگری توانایی برکناری وی را ندارند.

جنرال رازق اذعان کرد: "این‌جا به زور مردم آمده‌ام و اگر مردم بخواهند می‌روم و اگر نخواهند می‌مانم؛ ولی به گفتۀ کس دیگری جایی نمی‌روم. من به کاغذ کسی نیامده‌ام و به کاغذ کسی هم نمی‌روم".

اظهارات سرکشانۀ جنرال عطا محمد نور و جنرال عبدالرازق، اعتبار، حیثیت و وجهۀ حکومت اشرف‎غنی را زیر پرسش جدی قرار داده است. دولت افغانستان سرکشی این دو چهره را مغایر قوانین نافذۀ کشور عنوان می‎کند؛ اما فرمانده امنیۀ کندهار و والی بلخ مدعی هستند که دولت کنونی بر بنیاد قانون شکل نگرفته و بنابراین دساتیر و فیصله‎‏هایش نمی‎تواند قانونی باشد.

حقیقت این است که اشرف‌غنی با تصامیم احساساتی و بدون درک واقعیت‎های سیاسی- اجتماعی افغانستان، دست به اقداماتی زده است که عواقب‌اش جبران‌ناپذیر می‎باشد. غنی اجماع نیم‌بند سیاسی را برهم زده و اکثریت متحدان انتخاباتی و سیاسی‎اش را یا از صحنه رانده و یا رنجانده است.

اکنون در قضیۀ بلخ و کندهار، دو راهی بیش برای رییس‌جمهورغنی باقی نمانده است:

راه نخست این‎که با توسل به قوۀ قهریه و بهره‎گیری از نیروهای خارجی به سرکوب عطا محمد نور و جنرال رازق متوسل شود. چنان‌چه برکناری والی بلخ نیز به اشارۀ مقام‏های امریکایی صورت گرفته است. اما حکومت مرکزی به دلایل زیادی از این گزینه استفاده نخواهد کرد. از یک سو، عطا محمد نور جمعیت قابل توجهی را در کنار خود دارد و از سوی دیگر، چنین اقدامی عملاً افغانستان را با خطر فروپاشی محض روبرو خواهد ساخت. بنابراین، متولیان امور، هرگز به چنین ریسک بزرگی دست نخواهند زد. از جانب دیگر، نیروهای خارجی نیز حاضر نیستند در چنین منازعۀ خطرناک دست بزنند و در نتیجه منافع درازمدت خویش را به خطر افگنند. مهمتر از همه، عطا محمد نور در کنار نفوذ اجتماعی و سرمایۀ هنگفت، هزاران فرد مسلح در سراسر افغانستان دارد. او به هواداران‌اش در صفوف نیروهای امنیتی افغانستان نیز دستور آماده‎باش صادر کرده است. مقابله نظامی با عطا محمد نور، جنگ خونین تازه‌یی را در افغانستان رقم خواهد زد.

دولت افغانستان با درک پیامدهای استفاده از قوۀ نظامی هرگز به چنین اقدامی متوسل نخواهد شد. این مسأله در 20 روز پسین روشن هم گشت. هرچند ارگ در روزهای نخست برکناری نور، یک هفته برای معرفی والی جدید ضرب‌الاجل تعیین کرده بود.

راه دوم دولت افغانستان تکیه به مذاکره، گفت‎وگو و میانجیگری می‎باشد. چنانچه اکنون مذاکره میان جمعیت اسلامی و ارگ ریاست جمهوری افغانستان جریان دارد. از آنجایی که جمعیت اسلامی با خواست‏های بسیار کلان وارد مذاکره با ریاست جمهوری شده، احتمال به نتیجه رسیده این گفت‎وگوها اندک است. جمعیت خواستار عملی‎شدن توافق‎نامۀ سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی و همچنان واگذاری برخی سمت‏های مهم دولتی به اعضای این جریان سیاسی می‎باشد. غنی در سه سال گذشته تلاش ورزیده است که توافق‎نامۀ سیاسی کابل را دور بزند و از اجرای مفاد آن خودداری نماید.

با این حال، انتظار نمی‎‏رود بن‌بست کنونی سیاسی به زودی ختم شود. هر دو طرف منازعه به اندازۀ کافی واقف هستند که شکست در نتیجۀ این مذاکرات، بهای سنگینی برای آنان در پی خواهد داشت. سمتِ ولایت بلخ هم برای جمعیت اسلامی و هم برای رییس‌جمهور افغانستان حیثیتی شده است.

پیچده‎گی مسأله این است که حلقۀ رییس‎جمهور افغانستان بی‎اعتمادی جدی سیاسی را در میان قشر سیاسی ایجاد کرده است. بسیاری از چهره‎های مخالف غنی به شمول آقایان نور و رازق مدعی هستند که چهره‏هایی در درون نظام در پی ناامن‎سازی و بحران‏زایی در کشور می‎باشند. والی بلخ و فرمانده پولیس کندهار به گونۀ صریح اعلام کردند که مهره‏های درشت نظام در پی ناامنی و خشونت‎آفرینی می‎باشند. چنین اظهاراتی، عمق نتنها بی‎اعتمادی در میان قشرسیاسی افغانستان را به نمایش می‎گذارد ، بلکه قدرت های منطقه ای را نیز متوجه تنش ها می سازد.

حکومت‌های پانزده سال پسین بیشترین تلاش و سرمایه‎گذاری را برای اعادۀ جایگاه حکومت مرکزی و از میان برداشتن «جزایر قدرت» انجام داده است.

حامد کرزی در دورۀ زعامت‌اش به اقتدار بلامنازع دو تن از چهره‎های بانفوذ جهادی ( اسماعیل‌خان و گل‌‎آقا شیرزی) در حوزۀ غرب و جنوب افغانستان برای همیشه نقطۀ پایان بخشید.

رهبران افغانستان با بهره‎گیری از سرگذشت دولت‎داری در این کشور، همواره در پی ایجاد یک نظام متمرکز و اقتدارگرا بوده‎اند؛ نظامی‎که همۀ صلاحیت‎ها در اختیار یک فرد مشخص قرار داشته است. اکنون، رییس‌جمهور افغانستان با استفاده از اختیارات و صلاحیت‎های گسترده‎یی که قانون اساسی در اختیار او گذاشته است، بدل به یک «شاه» تمام عیار گردیده است. بسیاری از پژوهشگران معتقد هستند که تمرکزگرایی افراطی و تمرکز قدرت در ارگ ریاست جمهوری، عامل اصلی کشمکش‌های سیاسی و بحران حکومت‌داری داری در این کشور می‌باشد.
فارسی.رو
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
صفحه اول
اخبار
روسيه و افغانستان
افغانها مقيم روسيه
معرفی چهره ها
آسيای مرکزی
از منابع روسي
مصاحبه
عکس ها
Google

RSS

matlab@farsi.ru








© 2003-2007 نشريهء آزاد افغانی
كليه حقوق اين سايت متعلق به «افغانستان.رو» ميباشد
نظرات نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع اداره سايت باشد
استفاده از مطالب سايت با ذکر ماخذ آزاد است.
--2.1--